راهنماي تدريس در 4 و 7 كتاب ادبيات فارسي 1 سال اول دبيرستان
تعزيه و تاريخچهي آن 
به نقل از وبلاگ همکار محترم آقای جعفر آرمان منش تعزيه در لغت به معني عزاداري وروضهخواني است ودر اصطلاح، نوعي نمايش مذهبي است كه از ديرباز، بين شيعيان اجرا ميشدهاست. معادل اروپايي اين واژه passianplay است كه به نمايشهاي پرشور مذهبي كه به بيان رنجهاي عيسي (ع) ميپردازند، اطلاق ميشود.
موضوع تعزيه ذكر مصايبي است كه بر خاندان پيامبر اسلام (ص) رفتهاست اما اصلي تعزيه كه در ايام محرم اجرا ميشود،
مربوط به شهادت امام حسين (ع) و يارانش در واقعهي كربلا است.
ميدانيم كه اروپاييان ادبيات جهان را به چهار نوع ادبي (نمايشي، حماسي، غنايي و تعليمي) دستهبندي ميكنند، بر پايهي اين دستهبندي، بايد تعزيه را در ادبيات نمايشي جاي داد. بنابراين ميتوانگفت كه فن نمايش در ايران تا پيش از دورهي قاجاريه به شبيهخواني( تعزيه ) منحصر ميشدهاست، بهعبارت ديگر، تعزيه قديميترين نوع ادب نمايشي در ايران است .
تعزيه ظاهرا ، در ابتدا به ابتكار احمدبنبويه (معزالدوله ) از پادشاهان سلسلهي ايراني آلبويه كه 320-448هجري قمري در ايران حكومت ميكردند، پديد آمد . معزالدوله كه شيعهمذهب بود، پس از تصرف بغداد و تسليم خلافت عباسي دستور داد هر ساله ده روز اول محرم، بازار بغداد تعطيل شود ومردم به عزاداري بپردازند . ظاهرا تعزيهها در اين دوره صامت بوده و افراد نمايش با لباسهاي مناسب سوار و پياده خودنمايي ميكردهاند .
در دورهي سلجوقيان اين رسم، جنبهي عموميتري پيداكرد و به صورت اجراي شبيهخواني درآمد و با شعر و آواز همراه شد كه ميتوان آن را ملودرام (melodrama) ناميد. در مرحلهي بعد،گفتوگو نيز به شبيه خواني افزودهشد . بنابرين ، تعزيه سه مرحلهي تكاملي داشتهاست : اجراي صامت ، شبيهخواني همراه با شعر و آواز و افزودهشدن گفتوگو . اگرچه شبيهخواني در عصر صفويه همچنان در ايام محرم رايج بود ، تكامل آن دردوران ناصرالدينشاه قاجار اتفاق افتاد . احتمالا، مشاهدات شاه در سفرهاي خود از تئاترهاي اروپا در پيشرفت كار تعزيه بيتاثير نبودهاست .
متن تعزيهنامهها در ازمنهي نسبتا اخير تهيه شده است ومعمولا مطالب آنها نوشتهنميشده و تنها ، روي ورقهاي براي تعزيهخوانان يادداشت ميشدهاست ، بنابراين غالبا نام مؤلفان آنها بر ما مجهول ماندهاست. بعضي از اين تعزيهها را دانشمندان اروپايي، ترجمه و چاپ كردهاند از جمله مجموعه ي متعلق به فتحعليشاه قاجار ، مركب از سيوسه مجلس كه مترجمان آن الكساندرخودسكو ، شارلويروللو و روبرهانري هستند . كسان ديگري مانند كريمسكي و برتلس و ويليامبنجامين نيز تاليفاتي دربارهي تعزيههاي ايراني دارند . از ميان تعزيهشناسان ايراني هم ميتوان دكتر عنايتالله شهيدي ، صادق همايوني ، جابر عناصري ، بهرام بيضايي و زهرا اقبال را نام برد .
سلامی چو بوی خوش آشنایی بدان مردم ِِدیده ی روشنایی